# Xoldor Vulqonning yapon she'riyatidan qilgan tarjimalari. Xayku va tankalar

Усманович Холдербай

Yapon she'riyatidan Xoldor Vulqon tarjimalari.


Xayku va tankalar:


--------------------

Xayku va tankalar haqida

---------------------


Xayku va tankalarda koʻp qirrali nimkosa ma'no, kinoya, fisqu fasod, falsafiy mazmun mushoxadalar yoʻq.Bu ixcham poetik janr goʻzal tabiat manzaralarini, yoxud narsalar xolatini, yoki odamning muayyan ruhiy kayfiyatini aks etdirish orqali oʻquvchiga xayrat bagʻishlash, osuda tonglar kabi toza tuygʻular baxsh etish san'atidir.Xayku va tankalarda aks etdirilgan manzaralarni koʻz oldingizga keltira olsangiz, togʻdagi qishloqda oy chiqishini sargʻayib kuzatayotgan dexqonlar holatini,butazorlar ortidan ohista koʻtarilayotgan toʻlin oyni koʻrayotganday, chigirtkalar chirillashini eshitayotganday, boʻlasiz.Tahayyul va tahayyur shu'lalariga yoʻgʻrilasiz.Quyida bundan olti asr avval yozilgan yapon xaykularini va tankalarini oʻz tarjimam orqali hukmingizga havola qilaman.


----------------------------------------

Xoldor Vulqon. 1983 - 2013 yillar.

----------------------------------------


Xaykular.


---------------------

Matsuo Basyo

---------------------


***


Botargoxda qizardi quyosh,

Qizardi oʻtloqlarda oʻt -oʻlan.

Choʻgʻdek yonar shudring ham hatto!


***


Shilliqqurt teruvchi odamlar,

Kun boʻyi daydiydi dalada,

Usti boshi, engilari loy...


***


Jim -jit oydin sukunatda

Kashtan yongʻogʻini gʻajiyotgan qurtning,

Tovushini ham eshitish mumkin.


***


Choy terguvchi ayollar

Choy barglarin terib ketishdi

Kuzgi shamolday.


***


Katalakday kulbamni

Chor tarafdan yoritdi

Derazamdan moʻralagan oy.


***


Shu koʻm - koʻk dengizga uloqtiraman,

Shamol tortqilab yirtgan qalpogʻim bilan

Dabdalasi chiqqan shippagimni men.


***


Shamolda oʻntayotgan daraxt va,

Kosaga tomayotgan chakki tovushin,

Tinglab yotdim yolgʻiz, tun boʻyi.


***


O, keldingmi, darbadar qargʻa!

Sening eski ining qaylarda ekan?

Olxoʻrilar burkandi gulga!


***


Togʻ etagidagi kulbamga yoʻqlab,

Kelayotgan aziz doʻstimning

Naqd iyagidan kelar oʻt - oʻlan.


***


Tungi osmonlarga termuldim uzoq,

Va nihoyat mana, bulutlar aro,

Yaraqladi shu'laafshon oy.


***


Tungi sabo shivirlashini va

Mening she'rlarimni tushunar faqat

Dalalarda yolgʻiz tunаgan odam.


***


Guldagi shudringni ichar kapalak.

Hatto kuz kelgan boʻlsada, baribir

Yashagisi keladi uning.


***


Kuzgi bambukzorga berkindi,

Charchab, bir zumgina tin oldi

Xazonrez shamol.


***


Yaxshilab qara, huv ana!

Koʻrayapsanmi chetan devor ostidagi

Gullayotgan "choʻpon" gulini?


***


Uzoq - uzoqlarda ibodatxonaning

Qizil tomi koʻrinib turar

Gullagan giloslar buluti aro.


***


Hayotim kabi engil,

Guruch saqlash uchun qovoqdan yasalgan

Shu boʻm -boʻsh idish.


***


O, uygʻon, uygʻonsangichi ahir,

Hech yoʻq sen hamrox boʻl menga,

Charchab, uxlayotgan kapalak!


***


Hayr yorim, hayr, yaxshi bor!

Oydinda gullagan olxoʻrilarni

Eslab turgin, yod et, unutma.


***


Hoy mol baqayotgan bolalar!

Sindirib, tugatmalaring,

Xivich qilib olxoʻri shoxin!


***


Koʻxna xovuz, kimsasiz jimlik.

Birdan suvga sakradi baqa,

Xalqalandi sukunatda suv.


***


Dengiz suvi sovuq.

Chagʻalay uxlolmasdan qiynalar,

Toʻlqin uzra qalqib, chayqalib.


***


Yarim tunda uygʻonib ketdim,

Oshxonada suvi muzlab qolgan

Shisha idish yorilgan mahal.


***


Shaharda yangi yil bozori gavjum,

Qani endi, men ham borsaydim,

Tutatqi - isiriq sotib olsaydim.


***


Giloslar gullab yotgan tomonda

Jranglaydi hamon qoʻngʻiroq.

Ueno yo Asakuso tomonda balki.


***


Kun boʻyi pishgan bugʻdoyzor ustida,

Vijir -vijir qilib toʻxtamay,

Sayrab, sira toʻymadi toʻrgʻay.


***


Daraxtning shoxida boʻm -boʻsh qush ini.

Qaramoq qaygʻuli, qachonlardir koʻchib ketgan

Qoʻshnimning xuvillab yotgan uyiga.


***

Tunda shamni asta yoqar ekansan,

Xuddi chaqmoqni ushlab turganday

Tuyulding menga.


***


Yaqinda olamdan oʻtgan ayolning,

Chetan devorida ochilgan oppoq

Guli ham menga sovuq tuyuldi.


***

Qishilishton kimsasiz kulbaning,

Chirigan ustunini taqillatayotir

Toʻxtovsiz va ayovsiz choʻqib.


***


Qishloqqa kuz tashrif buyurdi yana.

Oʻtloqda shoshilmay, sekin odimlaydi

Oyoqlari uzun qarqara.


***


Dexqon sholi yanchishdan toʻxtab,

Toʻlin oyoga termuldi uzoq

Kuzgi xirmonda.


***


Gulxan olovida quritayapman

Yomgʻirda ivigan kiyimlarimni,

Kuzgi sovuq izgʻirin...


***


Koʻtarmoqda ohista qaddin,

Boyagina yomgʻir payxon qilgan

Kuzgi xrizantema gullari.


***


Iltimos, may toʻldirilgan qadaxga

Loy tushirmay uchinglar,

Barka topgur, qaldirgʻochlar!


***


Gullayotgan gilos ostida,

Xuddi rol ijro etayotgan akter kabi,

Tunash uchun choʻzilib yotdim.


***


Giloslar qiygʻos gullagan.

Tong boʻlsa, oʻsha oʻsha, begʻam,

Ohista oqarar togʻlar ortida.


***


Faqat koʻprik qoldi

Koʻzdan yoʻqolmagan.

Shovullaydi bahor yomgʻiri...


***

Goʻyo hozir, unga javoban

Qoʻngʻiroq ham zingʻillab qolar.

Hazin zuvillaydi zuvildoq.


***


Kuzataman qirgʻoqda gʻamgin,

Baliqchilar qayiqda yoqqan

Chiroqlar marjoni suzar zulmatda.


***


Pechakgullar ochilib yotar.

Boʻyni ingichka qovoqlar esa,

Oʻxshamaydi biri ikkinchisiga.


***


Yoʻq, men topa olmadim,

Senga oʻxshash narsani hali,

Yangi chiqqan oy!


***


Bulutlar qilt etmay turibdi,

Osmonning teng yarmini qoplab.

Chaqmoqlarni kutmoqda ular.


***


O, ularning koʻpligini!

Son -sanoqsiz chechaklar!

Yana hammasi har -xil gullabdi!


***


Oʻz hayotini oʻrabdi

Koʻprik ustunlariga

Uvadagullar...


***


Hayr! -dedim men kimgadir,

Kimdir hayrlashdi men bilan.

Kiso togʻlarida kezib yurar kuz.


***


Top etib erga uzilib tushdi,

Kashtan daraxtining toʻpchasi.

Men uni doʻstimga sovgʻa qilaman.


***


Mana, guruch ham tugadi.

Endi guruch saqlaydigan idishga

Gul oʻtqazaman.


***


Doʻstim oʻyqlab kelsa, yaxshi boʻlardi,

Shu gʻamgin yolgʻizlik sukunatida.

Kuzgi yaproq uzilib tushdi.


***


Chiroq oʻchgan, zimiston kulba,

Bir kishilik sovuq, yarimta adyol.

Oʻransang, goʻyo chaqaman deydi.


***

Gʻir gʻir esar tungi shabada.

Suvni xalqalaydi, sakraydi baliq.

Choʻmilaman oydinda yolgʻiz.


***


Qish kechasi, yolgʻizlik.

Suyanaman, shiftga boqqancha

Kulbam oʻrtasidagi ustunga.


***


Hamon pishillab oʻtga tomayotgan,

Achchiq -achchiq koʻz yoshlarimdan

Oʻchib qolmasaydi gulxan choʻgʻlari.


***


Yakuniga etdi bahor ham.

Jiqqa yoshga toʻldi xovuzda,

Biltanglagan baliqlar koʻzi.


***


Kechki qoʻngʻiroqlar jarangi...

Oʻshani ham eshitolmaysan

Bu kimsasiz ovloqda shomlar.


***


Mening yoʻlaniqlagichim -

Uzun -uzun oʻt -oʻlan oʻsgan

Oʻtloqdagi oʻroqchi odam.


***


Kuzgi xirmonlarda don yanchiyotib,

Uzoq -uzoqlarda oh chekayotgan

Kakku ovozitni tinglamoq rohat.


***

Hoy, podachi, podani xayda

Huv anavi tomonga,

Kakku sayrayotgan yoqlarga!


***


Shiddatli bahor yomgʻiri!

Boʻtana suv, quturib, toshib,

Shavaqi shovvani koʻmib tashladi.


***

Oh, qanday rohat!

Sholipoya, yashil sholilar!

Jildiraydi qaerdadir suv.


***

Quyilish dorvozasi tomonda

Uzunoyoq qarqarani koʻkragiga qadar,

Koʻmar soʻlim dengiz suvlari.


***


Shovullaydi oydinda dengiz.

Somon yoʻli esa, choʻzilgan

Uzoqdagi Sado oroligacha.


***


Hijron haqidagi xaykuni

Elpugʻichga yozayotsam, kutilmaganda,

Qirs etib qoʻlimda sinib qoldi u.


***

Oʻlgan jangchining chirib, teshilgan

Xarbiy dubulgʻasi ostida begʻam

Kuylar chirildoq.


***

Manashu bujur tosh qachonlardir

Siyoxdoni boʻlgan biror shoirning.

Oʻydigʻida yaltirar shudring.


***


Ninachi uchyapti, uchyapti hamon,

Qoʻna olmay, shamolda egilayotgan

Kurmak novdasiga.


***

Dexqonlar, hayqirib, daladan quvgan

Chumchuqlar galasi panox topdi oxir,

Choy butalari orasidan.


***

Semiz choʻchqani ham uchirib ketar,

Qishki qor qoplagan dalalarda

Charx urgan bu shiddatli quyun.


***


Oʻltiraman kulbamda yolgʻiz,

Xuddi kimdir nogʻora chalayotganday,

Tomning tunukasin taqirlatar doʻl.


***


Men qarsak chalgan mahal,

Aks -sado yangragan yoqda

Porlar toʻlin oy.


***


Yolgʻiz, pastak kimsasiz kulba.

Hatto qizilishton ham

Taqillatmas uning eshigin.


***


Sen ham koʻrgan eding va sevar eding

Yangi chiqqan oyning oʻrogʻin, doʻstim.

Endi u mozoring ustida porlar.


***

Uzoq mehmon boʻlmay,

Ketib qoldi magʻrib tomon oy,

Xontaxtani yolgʻiz qoldirib.


--------------------------------------

Kobayasi ISSA .

------------------------------------


***


Qiygʻos gullayotgan giloslar,

Majbur qildi otdan tushishga

Kaltafaxm amaldorni ham.


***


Dalalarga qoʻndi yovvoyi gʻozlar.

Tomoshabin odamlarni

Ado qilib boʻlmaydi sanab.


***


O, qanchalar gʻamginlik bilan,

Kuzatmoqda kapalakning

Ozod parvozini qafasdagi qush!


***

Kuz shamoli keltirdi

Bir quchoq xazon,

Oʻchoqqa yoqmoq uchun.


***


Shudring koʻzdan gʻoyib boʻldi,

Uchib ketdi, nopok bu dunyoda

Qiladigan ishi qolmaganday.


***

Dexqonlarga ham hayronman.

Ular oʻrnatgan dala qoʻriqchilarining

Hammasi qingʻir -qiyshiq.


***

Bu qoʻziqorinning zaharli ekanini va,

Eganki odamni oʻldirishini

Bilardim, avvaldan bilar edima!..


***

Yil oxirlab qolgan paytlar

Qogʻoz qanot chiqarib, birdan

Uchib ketdi qaygadir pullar...


***

Ehhey, necha kun yumaladi ekan

Bu shoʻrlik poʻrtaxol mevasi

Tekislikka tushguncha togʻdan?!


***

Arshi A'lodan tushayotganday,

Oydinda ohista erga qoʻnayotgan

Oppoq gilos gulpallalari.


***

Xaydamanglar qovoqarini!

Axir u uzoqlardan kelgan,

Oʻtloqdagi gullarni yoʻqlab.


***

Choshgoh payti soyada yotib,

Jazirama dalada ishlayotgan,

Odamlarga hurmatim ortdi.


---------------------------

Yosa BUSON .

---------------------------


***


Oydin kecha. Sayraydi boʻlbul

Kichkina tumshugʻini

Boricha ochib.


***

Toʻrgʻay sayrar toʻliqib, toshib,

Uzoq termuladi koʻkka samuray,

Engini koʻziga soyabon qilib.


***


Iliq bahor oqshomi.

Yoʻlovchilar oʻtdi, oy porlayotgan,

Bulbul chax -chax sayrayotgan payt.


***

Yugirik dengiz toʻlqinlari yuvar,

Xurpaygan oppoq qarqaraning,

Uzun -uzun oyoqlarini.


***

Oh, qanchalar maza!

Kechsang yozgi tiniq suvlarni,

Shippagingni qoʻlinga olib.


***


Ikki yoki uchta gulpalla

Bir -birining ustiga tushdi.

Pion guli toʻkilayotir.


***


Tungi pashshaxonaga qamalgan,

Yonarqurtlar uchdi zulmatda.

Quvonchlarga toʻldi yuragim!


***


Kuzgi boʻron.

Novdalarga qoʻngan chumchuq galasi

Muvozanat saqlaydi arang.


***

Oqshom, shundoq jinkoʻchada

"Bon" bayramiga ketayotgan yoʻlovchini,

Quvlab qoldi qopogʻon itlar.


***


Oy porlagan kecha koʻzi ojiz odam,

Tasodifan menga turtinib ketib,

Kulib yubordi.


***


Hatto Xudo urgan qaroqchi ham,

Joʻshib, qoʻshiq aytib yuborar

Bunday yorugʻ oydin kechada.


***


Oy tikkaga kelgan mahal.

Kimsasiz koʻchada yuribman daydib,

Yolgʻiz bir oʻzim.


***


Qirgʻoqda bir oʻzim baliq tutman.

Gʻarib, gʻamgin kuzgi shamollar

Taranglashtiradi qarmoq ipini.


***

Xaydamanglar qovoqarini!

Axir u uzoqlardan kelgan,

Oʻtloqdagi gullarni yoʻqlab.


***

Choshgoh payti soyada yotib,

Jazirama dalada ishlayotgan,

Odamlarga hurmatim ortdi.


***

Qorli tong.

Yana quritilgan baliqni

eyman shekilli yolgʻiz bir oʻzim.


***

Dengiz suvida suzib yurar

mayda yaltiroq baliqchalar.

Tutaman desang, yoʻq boʻlib qolishar.


***

Shu qoyadan turib,

koʻm - koʻk dengizga

qalpogʻimni uloqtiraman!


***

Qishki dala.

Uzoqlarda yurar dexqonlar

qolgan - qutgan choʻplarni yigʻib.


***

Sochim oʻsibdi.

Ozib ketdim, rangim olingan

bugʻu oyidagi yomgʻir toʻxtamas.


***

Banan yaproqlari soʻlgʻin.

Oyning porlab chiqishini

sargʻayib kuzatar dexqonlar.


***

Yoʻllar toygʻoq muzlama.

Attang, toyib yiqildi

shirakayf doʻstim.


***

Oʻlgan oʻgʻlin eslab yigʻladi ota.

Soʻnayotgan gulxan choʻgʻlari

oʻchib qoldi uning koʻzyoshlaridan.


***

Egnimdagi qogʻoz koʻylagimni

ivitib yirtibdi

bahor yomgʻiri.


***

Muzlagan olabugʻa baliqlari

irjaytirib yotar tishlarin

sovuq doʻkon peshtaxtasida.


***

Qaydasan, ey mening tayanchim?

Xassa qilib olgan choʻpagimni

sindirdi kuzgi shamol.


***

Ufqlarga botmoqda quyosh.

Kuzgi daryo suvlarida

yaltillaydi mayda baliqlar.


***

Choponim yupqa.

Kun boʻyi oʻtirib, undagi bitlarni

terib oʻldirdim.


***

Juda qalin qor yogʻibdi.

Endi Xakbinz togʻidan

qanday oshib oʻtar odamlar?


***

Yosinodagi gullagan giloslarni

koʻrsataymi senga,

mening qalpogʻim?


***

Oxir quvib etdim nihoyat,

oʻtgan bahorni

olis "Vaka" bandargoxida.


***

Voy bayov!.. Voy bayov!..

Yana nima deyish mumkin siz haqingizda

Yosinodagi gullagan giloslar!


***

Ustunlariga has - xashak ilingan

koʻprik hayrlashayotir

toʻlin oy bilan.


***

Qaydan keldi bu yalqovlik?

Bugun arang uygʻotishdi meni,

shovullaydi bahor yomgʻiri.


***

Quvonchla boqamiz yonarqurtlarga,

qayiqchidan umid yoʻq, u mast.

Toʻlqinlar qayiqni surib bormoqda.


***

Oydin qish kechasi,

qor bosgan yoʻllar.

Itga otay desam topilmaydi tosh.


--------------------------

Kobayasi Issa

------------------------


***

Kechib oʻtdim sayoz va toshli,

feruzarang daryo suvlarin,

shippagimni qoʻlimga olib.


***

Oydin kecha.

Tiniq sholipoya suvida

oqib yurar gilos gullari.


-----------------------

Kovaxigasi Xekigado

----------------------


***

Suzayotir qora kemaday,

sekin asta bulutlar aro

togʻning choʻqqisi.


***

Shilliqqurtning sira

chigʻanogʻidan chiqqisi kelmas.

Kuzgi shamollar...


-------------------

Masaoka Siki

-------------------


Gullagan Yamabuka soyasi.

Suv solingan qovoqda

biltanglaydi kumushrang baliq.


***

Kimsasizlik.

Daraxt ostidagi shaloq oʻrindiqda

qaragʻayning igna barglari.


------------------------

Nayto Meysetsu

-----------------------


***

Qaytarib keladi oʻz ovozimni

yana oʻzimga

kuzgi boʻronlar.


***

Yurmayotgan otining

jilovidan tortar zoʻr berib

aravakash sovuq kechada.


***

Eshitilar oyna ortidan

dexqon ketmonining chiqirlashlari.

Shudgorda tosh koʻp.


***

Zilol suvli daryoda,

lapanglab oqmoqda

suvga qulatilgan xodalar.


***

Tutunlarda koʻrinmay ketar

sargashta roxib.

Olislarda qoʻngʻiroq tovushi...


***

Chugʻurchuqlar galasi

uchib oʻtdi tepamdan.

Eshitdim qanotlar shuvillashini.


***

Menga sovgʻa berishdi.

Oltin baliqchani olib ketyapman

suvli qovoqda.


***

Qish yomgʻiri.

Hamma narsa jim.

Qirgʻoqdagi qayiq ham hatto.


***

Goʻyo kapalaklarni oldiga solib,

xaydab kelayotganga oʻxshar

soʻqmoqdagi yoʻlovchi.


-----------------------

Taneda Santoka

-----------------------


***

Shunday ketmoqdaman,

soʻzanakni qalpogʻimga

qoʻndirganimcha.


***

Yolgʻiz oʻtiribman,

romga elimlab

yangi qogʻozni.


***

Qanday va qayoqdan qaramayin,

hamon yogʻayapti toʻxtamay,

yogʻayapti qor.


***

Chirildoqlar chirillar.

Berkinishning iloji yoʻq

bu tovushlardan.


***

Uchyapti, hamon uchayapti

kuzgi daraxtlarning sargʻaygan

yaproqlari sovuq shamolda.


***

Dam olib yotgan chogʻim

qip qizil soʻzanak

oyogʻimga qoʻndi oʻtloqda.


***

Yaxshilab chaynash kerak,

xafsala bilan.

Guruch bu guruchda...


***

Boʻkib sake ichib, mast boʻlib,

chirildoqlar bilan birga

uxlab qolibman.


***

Yozgi sel shovqini.

Yillar oʻtishi bilan men kabi

sel ham qaribdi.


***

Ayozli qish kechasi,

sovuq izgʻirin.

Men qaerda tunayman endi?..


***

Qayoqqadir shoshar

sovuq bulutlar

cheksiz osmonda...


***

Dalada izgʻirin.

Toshlarni teraman

kuzgi shamolda...


***

Qanday ivib ketdima

boyagina huv anavi,

bulutlardan yoqqan yomgʻirda!..


***

Uziliksiz kavshanaman.

Mening ovqatim -

guruch kepagi.


***

Hoy, noinsof chigirtka,

xaltadagi guruch oʻzi oz,

ertagacha etsin...


***

Emoqqa ovqat yoʻq.

Kuzataman quyoshni gʻamgin

baland, olis togʻlar ortiga...


***

Yolgʻiz, begʻam, oppoq kapalak

Uchib aylanmoqda pildirab.

Hamma yoqda tosh.


***

Kulbam ayvonida yolgʻiz oʻltirib,

rohatdan koʻzlarim yumib, kavshanib,

"Uembosi" qiyomin eyman . . .


***

Yolgʻiz va sokin

jim - jit oʻngirlarning

shaffof tonglari . . .


***

Iyul jalasi.

Oʻprilib ketdimi deymanda,

osmon toʻgʻoni . . .


***

Xotiralar uchib kelar

qaydandir birdan

oppoq yuvosh kapalak bilan . . .


***

Atrof togʻ, qaragʻay oʻrmoni.

Toshni yostiq qilib yotibman.

Shosha pisha suzar kuzgi bulutlar. . .


***

Tungi ibodatxonada

tongacha mushuk

oʻynadi parvona kapalak bilan.


***

Yoʻlda kasal boʻlib qoldim.

Mana endi tungi zulmatda,

tinglayapman sel shovqinini . . .


***

Qorongʻi tushdi.

Endi oydin togʻlardan

axtaraman tunamoqqa joy.


***

Naxot shu kul qolgan boʻlsa

yoqib yuborilgan kundaligimdan ?. . .


***

Tong pallasi yirik tomchilar

nogʻora qilib chalar

pastakkina kulbam tomini.


***

Meni burga chaqib, uxlatmayapti,

yulduz toʻla bepoyon osmon . . .


***

Dengizlarga tikilganimcha

sohildagi oʻtloqda

boʻshanaman , xojat qilaman.


***

Kuzgi shamollarda

Ot sugʻoraman . . .


***

Choʻchqa menga tikildi.

Qiziqishdan ochilgan ogʻziga

kirmoqda kuzgi shamol .


***

Kun boʻyi yomgʻir yogʻdi .

Men oʻyladim hasratga choʻmib ,

olislarda qolgan Vatanimni.


***

Buncha ham mazali

boʻlmasa guruch .

Kavshanaman bir oʻzim oʻychan.


***

Oftob qizdirmoqda

ustarada taglab qirilgan

taqir boshimni...


-------------------

Isikava Tokuboku

---------------------


***

Turgenevning romanini

poezdda oʻqib ketayotib,

"Isikari" dan oʻtib ketibman.


----------------------

Midzuxara Syuosi

---------------------


***

Qishloq uzra gʻamgin porlagan oyni,

tomosha qilmas hech kim.

Barcha sholi oʻrimida . . .


***

Olmalar gullagan.

Boyagina yoqqan bahor selidan keyin,

oppoq gul qopladi sohil suvlarin.


***

Oy porlar .

Qayinlar soyasi sezilmas ,

tumanlarga choʻmgan qayinzor.


***

Bahorni kuzatayapman

yomgʻirlarda shalobbo ivib,

bulutlar bilan yuzma - yuz , togʻda.


***

Yomgʻirli kun.

Oqin boʻylab oqar xrizantemalar

koʻrinmaydi bironta qayiq.


***

Choy gullaydi baland qoyada.

Shom zulmati qoplagan togʻlar.

Olislardan koʻtarilar oy.


***

Qaldirgʻochlar chiyillab uchar,

gir aylanib, togʻdagi kulbamning,

tomi ustidan.


***

Xagi gullayotgan

Asama togʻiga chiqaman

bulutlarni goʻyoki qayrib . . .


***

Baland jarlar aro, toʻlqinlar uzra,

chagʻalaylar ini yonida

olxoʻri gullar . . .


***

Berkinadi oʻt - oʻlan ichra

tunash uchun oʻtloq kakkusi ,

yaqinlashar tun . . .


-----------------------

Akutagava Ryunoske

---------------------


***

Mana tong otdi.

Qoʻshigʻini toʻxtatib, birdan ,

chirildoq jimib qoldi.


***

Togʻ etaklarida

yumilib qolibdi sovuq ayozdan ,

choy gʻunchalari.


***

Qishki yomgʻirlar.

Kanal qirgʻogʻidagi choyxonada

yolgʻiz bir mehmon . . .


***

Bogʻ yoʻlakchasidagi

koʻlmakda aks etar.

Azaliya gullari . . .


------------------------

Natsume Soseki

------------------------


***

Men kasal yotgan xonaning

bambuk pardasiga ohista qoʻndi

kuzgi kapalak.


***

Kuzgi daryo, baland sohillar.

Daryo uzra aks - sado yangrar.

chayla qurishyapti uzoqda.


----------------------

Iida Dakotsu

-----------------------


***

Pechka eshikchasin ochib, qarasam,

koʻmir oxista, istamaygina,

"qraq, qraq" etib, yonmoqda ekan. . .


***

Shamolda chayqalib, jaranglar

eshikka osilgan mitti qoʻngʻiroq.

Anor gullabdi . . .


***

Pashshaxonaga kirib yotibman.

Soʻnayotir kuzgi saharda

oʻchoqdagi kechagi choʻgʻlar . . .


***

Qor koʻmib tashladi

barcha yoʻllarni.

Isinaman oʻchoq oldida yolgʻiz . . .


--------------------

Nayto Meysetsu

----------------------


***

Shaffof suvda

qilt etmaydi mudroq baliqlar.

Kuzgi shamol . . .


-----------------------

Takaxama Kyosi

----------------------


***

Guvillagan sovuq shamolni,

koʻksim bilan qarshi olib .

bir zumga unutdim qariganimni . . .


***

Hademay jimib qolar

oʻtinchining boltasi togʻda.

Kuzgi yomgʻirlar . . .


***

Loyqalatib ariq suvini,

dexqon sholgʻom yuvar

hafsala bilan . . .


***

Birinchi qish yomgʻiri.

Mening yuragimda umrbod

qolar endi u . . .


***

Boshim uzra uchib oʻtdi qush,

tumshugʻida nimadir choʻqib.

Meva shekilli . . .


***

Mana , yana bitta chinor novdasi,

yaproqlarin toʻkib, yalangʻochlandi . . .

Suv quyganday jim jit chor taraf.


***

Baland togʻ yonbagʻirlaridan turib,

oʻtinchilar oʻychan termulib qarar,

vodiydagi qolgan qutgan qorlarga . ..


----------------------

Kovaxigasi Xekigado

----------------------


***

Oyogʻim ostida oʻralashib ,

oʻsib yotgan maysalar aro

chiyillaydi mitti joʻjalar.


***

Men tun boʻyi xayku yozaman.

Kamsuqumgina xotinim esa,

kiyimini yamab - yasqaydi . . .


***

Oʻtloqqa chiqaman.

Qizgʻaldoqlar toʻzgʻir shamolda

va suqsirlar uchib oʻtar sarosar. . .


***

Kartoshka qaynataman.

Goʻyo qaydadir, koinotning boʻshliqlarida

yigʻlar bolakay . . .


***

Qoraygan oʻchoq moʻrisi uzra

aylanadi inga joy izlab

qaldirgʻochlar bahorda . . .


***

Qishloqda bayram,

qirmizi fonuslar yonar.

Boʻkiradi bugʻu zulmatda . . .


***

Suv charxpalagin aylantirishdan,

charchab holdan toydi odamlar

sholi ekish mavsumida . . .


***

Bugʻda pishirilgan sholgʻomni

Suzmaga qoʻshib eb,

oʻltirdim gʻamgin . . .


***

Sovuq suyagimdan oʻtib ketdi.

Choshgox payti sohilda

qaragʻaylar aro daydiyman hamon.


-----------------------

Isikava Takuboku

------------------------


Kasalxona derazasiga

yaqin olib kelishdi meni.

Odamlarni koʻrib, quvondim.


***

Oxiri uloqtirdim

kuya egan telpagimni men.

Olti yil kiydim uni.


-------------------

Toki Dzemmaro

------------------


***

Uzoqlarni koʻrsatdim barmogʻim bilan,

u yoqlarda, u oʻlkalarda

oqib yotar Volga daryosi.


***

Uziliksiz, xuddi telbadek,

oʻylayverdim achchiq tamaki chekib,

olis Sibir qorlari haqda.


***

Qayta - qayta oʻqiyman koʻzlarimda yosh,

yurakka yaqin Turgenevning bu kitobini.

Muqovasi sargʻayib ketgan...


***

Oh, necha bor oʻchdi papiros choʻgʻi,

Hasratli oʻylar -

Achchiq Rus tamakisi, qish...


---------------------

Nasivaki Dzyundzaburo

---------------------


Kuzgi daryo qirgʻogʻi.

Uzun uzun oʻt - oʻlan ichra

Baliq tutar qarmoqda kimdir.


----------------------

Masaoka Siki

----------------------


***

Chirildoqlar chirillar,

ammo ming afsus

quloqlari kardir otamning...


***

Qishloqdan shaharga kelib,

gullagan gilosni tomosha qilayotgan

dexqon hamyonini kesib ketishdi...


***

Rangpar oy.

Mening birdan

tarvuz oʻgʻirlagim keldi negadir.


***

Oʻgʻrini tutib,

simyogʻochga bogʻlab qoʻydilar.

Tungi ayoz...


***

Qish oqshomi.

Xovuzdagi oʻrdaklar ustiga

qor yogʻayotir.


***

Shom payti qiynalib yurib,

fonusni osdim

gullayotgan gilos shoxiga...


***

Tumanlarning qa'ridan chiqdim.

Ehhe, qanchalar buyuk dengiz

roʻparamda yastanib yotar!


***

Yozgi daryo.

Koʻprik boru lekin,

otlar oʻtar sayoz kechuvdan...


***

Odamlar koʻpchilik boʻlib,

yotib olgan kema saxniga.

Porlar yozgi oy...


***

Ortimga oʻgrilgan paytim,

hozirgina yonimdan oʻtgan yoʻlovchi

tumanlarda koʻrinmay ketdi...


***

Qayiqdan, koʻpriklardan

kir yoyadigan joydan,

hamma yoqdan qararlar oyga...


***

Bahor oqshomi.

Kimdir oʻtdi yonimdan

sibizgʻa chalib...


***

Qanday qaygʻuli koʻrinish!

Oʻrgimchak toʻriga

kapalaklar ilinib yotar...


--------------------

Saygyo she'riyatidan:

Tankalar

---------------------------


***

Duvillab toʻkildi

uzun uzun oʻt - oʻlanlardan.

billur shudringlar.

Kuzgi shamol guvillar

Myagino dalalarida.


***

Kech kuzak osmoni,

qosh qoraygan on,

arang - arang yaltirab,

koʻrindi nihoyat uzoq kutdirgan,

sogʻintirgan oy.


***

Endi qandoq qilaman men,

koʻylagimning namchil engida

yalt etdi shu'la.

Botib ketdi bulut ortiga

kuzgi mayus oy.


***

Kuz oqshomi, oydinda

yoprildi bulutlar

oy yuzin toʻsmoq uchun.

Yoʻq, koʻzlarimni aldabdi

gʻozlar galasining koʻlankalari.


***

Osmonda oy yoʻq.

Chiqarmikin u ?

Men ayvonda oʻltirganimcha

uzoq kutdim, juda ham uzoq

oy chiqishin togʻli qishloqda.


***

Kunduzgiday yop - yorugʻ kecha

koʻlankam ham koʻrinmas.

Oy yaraqlab porlar

borar manzilimni angladim

qoʻngʻiroqlar tovushidan.


***

Shudringlarin toʻkmay,

uzib oldim men

gullagan Xagi butogʻini,

chigirtkalar qoʻshigʻin tinglab

oy yorugʻida.


***

Qora siyox bilan yozilgan

xatlarga oʻxshab

gʻozlar qanot qoqib,

gʻogʻolab uchar

tungi osmonda.


***

Oʻt - oʻlanlarni qayrib,

yurdim qaygʻuga botib.

Shudringlardan ogʻirlashdi

koʻylagim engi.

Chigirtkalar menga qoʻshilib yigʻlar.


***

Bahor tumanlari.

Qayoqqa, qaysi tarafga

uchib ketdi ekan qirgʻovullar?

Ular tuxum qoʻygan oʻtloqqa

bolalar oʻt qoʻyibdi...


***

Tuman qoplagan dala.

Oʻraman oʻt - oʻlanni.

Tumanlar qaygʻuli.

Bolaligim berkinib olgan

huv olisda , tumanlardan ham narida.


***

Tumanli tepaliklar tomonga

berkingan qirgʻovullar.

Uzoq - uzoqlardan

qanotlar sharpasi

sezilar menga...


***

Tinchim yoʻqolgan mening.

Tinimsiz oʻylayman, qaysi oʻngirda

qaysi togʻ yonbagʻirida

qaysi olcha

gullar ekan birinchi boʻlib?..


-----------------------

Vakayama Bokusiy yozgan tankalar

---------------------


***

Vulqon poyida oʻsgan

qaragʻay oʻrmoni tepasida oy

kumush shu'lalar taratgan kecha

tun boʻyi tinmay

sayradi kakku.


***

Eski kvartalda,

ufqdagi shom bulutlariga

qarab toʻymayman .

Kechki soat vaqtin xabarlab,

jom chaladi ibodatxona.


***

Sajdagoxdan tushaman ,

zinama - zina yurib, ohista

va quyuqlashayotgan zulmatda

butun vujudim bilan

his qilaman bu kuz , bu tunni . . .


***

Shom hasrati choʻkkan kulbada

qirmiz koʻmirlarga sochsang

ozgina sake,

hushboʻy koʻkatlarning xidiga

toʻlib ketar oʻshanda xonang .


***

Uzoq uzoqlarda qorli choʻqqilar.

Haybatli qoyalar poyida esa

shovullaydi dolgʻali dengiz.

Qirgʻoq boʻylab sayr qilaman

bahor quvonchiga toʻlib vujudim.


***

Yarim kecha oydinda yolgʻiz

kulbamga qaytaman.

Soʻng zinapoyada toʻxtayman,

engimdagi archa ignabarglarin

qoqib tushirmoq uchun.


***

Bulutlar tarqadi.

Men Asama choʻqqisidagi

soʻqmoq uzra yuribman daydib.

Vulqon moʻrisi ustida

bulut parchasiga oʻxshagan tutun.


***

Termulaman koʻm koʻk dengizga,

eshitaman suvlar shovqinin.

Toʻlqinlar qoyaga oʻzini urar,

goho koʻkka sapchib , gohida pastlab,

yuragimni toʻldirar gʻamga.


***

Dud burqsigan loypaxsa oʻchoq.

Tutun xidi kelar

kurujkadagi qaynoq suvdan.

Togʻdagi qishki kulbada sovir

gʻaribgina kechki ovqatim.


***

Daraxt shoxlari aro

porlaydi qishki quyosh.

Yuzlarimni ohista silar

uning xorgʻin nurlari.

Yoritadi , lekin isitmas !


***

Men uzoqqa ketdim .

va dengiz sohilida

tunamoqchi boʻldim.

Endi yotgan edim, yarim kechasi.

Sharros quydi daxshatli jala.


---------------------

Yosii Isamu

--------------------


***

Havoda suzadi tamaki xidi,

oydin kecha, kimsasiz yoʻllar.

Jubbamga burkanib, yuribman, daydib

qingʻir - qiyshiq jinkoʻchalarda.

Gion xavosidan simirib yolgʻiz . . .


***

Poytaxtda ayoz.

Muzlab qolmadimikan uchib ketayotib

qoʻngʻiroqlar jarangi?..

Asta valdirayman

sovib qolgan sake ustida . . .


***

Bilganimda edi, oʻshal derazadan

tumanli zulmatlar aro porlagan

fonusning xira va xorgʻin yogʻdusi aro

oydin sukunatda oynasin asta

taqillatgan boʻlardim albat.


***

Nahot hech kim kelmas oʻlganimdan soʻng

soʻppayib yotgan yolgʻiz qabrimni

ziyorat qilmoqqa, koʻz yoshi toʻkib?

Oʻlganingdan keyin unutilishingni

Oʻylamoq qaygʻuli . . .


***

Eshitdim , Bokusiy tark etibdi

oxiri bu telba dunyoni.

O, kuz bunchalar mayus va gʻarib,

hattoki yurt ba yurt daydib yursamda,

hatto eb - ichsamda, huzurlansamda ! . .


***

Kamdan - kam odamga nasib qiladi

totib namxush qaygʻuni -

lablar bilan his qilmoq

tinimsiz ichilgan sake ta'mini

hayot va mamotning chegarasida . . .


***

Fevral oyi oxirlab borar,

olis momaqaldiroq tovushi -

bahorning ilk aks - sadosi.

Krab chigʻanogʻida Sake qaynatyapman

dengiz sohilida bir oʻzim, yolgʻiz.


***


Qaerda , qanday va qachon ,

tark etarkinman bu dunyoni men.

Men hayotim haqida oʻylayman,

oʻylayman oʻlimim haqida uzoq

oydin Ino tekisligida.


***

Iztirobli oʻylar ogʻushida jim

oʻchoqqa oʻt qalayman, puflayman tutun

va tun boʻyi bedor oʻltirib,

hasratli bexudud oʻyga choʻmaman,

qizargan koʻmirlarni kovlab, agʻdarib . . .


***


Sening fikringa qoʻshilmagan

odamlarni savalash shartmi?

Yaxshisi qoʻlinga tolxivich olib,

oʻz - oʻzingni ayovsiz savalab,

momataloq qilgan yaxshiroq . . .


***

Hasratli qaygʻular!

Bugun yana oʻchoqdagi koʻmir choʻgʻida

sake isityapman bir oʻzim yolgʻiz.

Kundan kun tobora qishga

singib borayotir Nirao darasi . . .


---------------------

Ito Satio

---------------------


***

Men yomgʻirli tunda

pion gullarini sogʻinib ketdim .

Soʻng toshfonarni yoqib, ohista

tashqariga chiqdim, pion gullarini

koʻrib kelmoqlik uchun.


***

Koʻrayapman - tosh ustin yopib,

va daraxtlar poyini qoplab,

goʻyo birgalashib, yigʻilib,

hamkorlikda chirpiramoqqa

hozirlanar bargi xazonlar . . .


***

Xorigan er, charchagan osmon

tong otguncha uyquga ketar.

Zulmat quyuqlashar

va bepoyon dengiz ustidan

begʻamgina koʻtarilar oy . . .


--------------------

Simaki Akaxiko

--------------------


***

Gullayotgan oʻtloqlar aro

oʻt - oʻlanli soʻqmoqdan yurib,

etib keldim bugʻdoyzorga men.

Va xoʻrsinib, dedim: -Jim - jitlik!

oʻrdak gʻaqilladi menga javoban . . .


***

Yarim kecha

quyuqlashgan tumanlar aro

sizar yogʻdular

va sirgʻalgan oy shu'lasida

gʻira - shira jilvalanar suv . . .


***

Oʻrmon sayxonligidagi

uzun uzun oʻt -oʻlan oʻsgan oʻtloqda

oʻylanib oʻltirib, yolgʻiz bir oʻzim

togʻli oʻlka bilan xayirlashyapman.

Qaygʻuli va ogʻir bu yurak uchun.


***

Chiroq shu'lasiga talpinganicha

parvonalar aylanar uchib.

Uyda, men bilan yonma - yon,

bolalarim uxlar

eski - tuskilarga oʻranib, qotib . . .


***

Yomgʻir tindi, yorishdi osmon.

Shundan boʻlsa kerak,

havo toza, muzdek musaffo.

Guruch qogʻozining qirgʻoqlarida ,

yonib tugayotir botish shu'lasi . . .


***

Jim kimsasiz tungi koʻchalar.

Soʻngan kullar qurumi bosgan

oʻchoq moʻrisining qirgʻoqlarini

qirov bilan bezar

izgʻirin ayoz . . .


***

Uzoq uzoqlardan, zulmat qa'ridan

elas elas eshitilar quloqqa

toʻlqinlarning boʻgʻiq shovqini.

Daraxtlar soyasi choʻzilib yotgan

oydinda raqs tushar dexqonlar.


***

Yozayapman , yozayapman ,

qorongʻi tushsa ham oy shu'lasida.

Hatto chiroqni yoqish uchun ham

oʻrnimdan turgim kelmas.

Yolgʻiz qarshilayman oqshomni shunday . . .


***

Dalalarda erib ketdi qor,

qoʻngʻir tuproq yalongʻochlandi

va osilib turar er uzra

botayotgan quyosh lappagi.

Koʻrinishi kichik va sovuq . . .


---------------------------

Nagatsuka Takasi

--------------------------


***

Dala ortidagi zovurda

boshlarini chiqarib suvdan

baqalar kuylaydi.

Bahorgi oʻrmonlarda esa

kalinalar gullabdi oppoq .


***

Uy oldidagi bogʻda

sukunatli sokin tumanlar.

Tongi gʻira - shirada

badyan shoxlaridan toʻkilgan

xazonlarni supuraman jim.


***

Loviya palaklari

yigʻishtirib olingan.

Kuzgi daladagi

toʻrsaygan kulrang tikanlar aro

chigirtkalar chirillar gʻamgin . . .


***

O ,Kameliya guli ,

muzlab sovqotding ,

sovuq shamolda.

Senga xech kim achinib boqmas .

Oʻxshash bizning taqdirlarimiz . . .


***

Bugun tunda jarangdor

ovoz bilan kuylar chirildoq.

Qaerdadir shu yaqin atrofda -

balki , misol uchun , oshxonada , yoki

sabzovot solingan toʻrvada kuylar. . .


---------------------

Koidzumi Tikasi

----------------------


***

Botayotgan kunning shu'lasi

qirmizi yongʻinday shomgi togʻlarda.

Bambuklarning qoraygan

soyalari esa aks etar

qogʻoz devorda . . .


***

Qoʻshnilar meni

bugʻli xammomida choʻmilish uchun

taklif qilishdi.

Qaytayotib osmonga boqdim,

uchqunlardi qor . . .


***

Qadrdon doʻstimni

ziyorat qilgani bordim.

Juda erta ochilibdi

oppoq moychechaklar

chetan devorli bogʻlarda.


***

Fonarni oʻchirib

boraman tong sahar chogʻi

va koʻraman olisda

oppoq tumanlar bulut singari

yumalanib suzar er uzra . . .


---------------------

Syaku Tyoku

---------------------


***

Boʻm - boʻsh yoʻl .

quyiladi atrofga jimlik.

Qichishadi burun katagim

yoqilgan gulxanning achchiq dudidan.

Choy qaynatmoqdaman . . .


***

Qalbda xotirjamlik.

Bahor boʻronidan soʻng

hamma narsa tinchlandi, mana.

Eshitila boshladi koʻchada yana

yogʻoch kovushlarning toʻqillashlari . . .


***

Bulutlardan sizib oʻtayotgan

oyning xira yogʻdusida

toshayotgan daryo kechuvidagi

sholipoyalar aro

boʻqoq tortgan sholilar xidi . . .


***

Togʻdagi qishloq

qor bosgan daraxtlar .

oppoq osuda jimlik.

Odam ham, it ham koʻrinmas

qargʻalar yuribdi kulbam oldida.


***

Mana , yana qaytib keldim men,

tomida oy porlab turgan oʻsha

togʻdagi pastakkina kulbamga.

Oshxonada yangrar qadrdon qoʻshiq .

bu mening hamxonam - yolgʻiz chirildoq . . .


------------------------

Xaykular

-----------------------


* * *

Baland qoyadagi daraxtga yana

ilinib qolibdi

mening varragim . . .


--------------------------------------

Kobayasi ISSA .

------------------------------------


***


Qiygʻos gullayotgan giloslar,

Majbur qildi otdan tushishga

Befarosat amaldorni ham.


***


Dalalarga qoʻndi yovvoyi gʻozlar.

Tomoshabin odamlarni

Ado qilib boʻlmaydi sanab.


***


O, qanchalar gʻamginlik bilan,

Kuzatmoqda kapalakning

Ozod parvozini qafasdagi qush!


***

Kuz shamoli keltirdi

Bir quchoq xazon,

Oʻchoqqa yoqmoq uchun.


***


Shudring koʻzdan gʻoyib boʻldi,

Uchib ketdi, nopok bu dunyoda

Qiladigan ishi qolmaganday.


***

Dexqonlarga ham hayronman.

Ular oʻrnatgan dala qoʻriqchilarining

Hammasi qingʻir -qiyshiq.


***

Bu qoʻziqorinning zaharli ekanini va,

Eganki odamni oʻldirishini

Bilardim, avvaldan bilar edima!..


***

Yil oxirlab qolgan paytlar

Qogʻoz qanot chiqarib, birdan

Uchib ketdi qaygadir pullar...


***

Ehhey, necha kun yumaladi ekan

Bu shoʻrlik poʻrtaxol mevasi

Tekislikka tushguncha togʻdan?!


***

Arshi A'lodan tushayotganday,

Oydinda ohista erga qoʻnayotgan

Oppoq gilos gulpallalari.


***

Xaydamanglar qovoqarini!

Axir u uzoqlardan kelgan,

Oʻtloqdagi gullarni yoʻqlab.


***

Choshgoh payti soyada yotib,

Jazirama dalada ishlayotgan,

Odamlarga hurmatim ortdi.


---------------------------

Yosa BUSON .

---------------------------


* * *

Bahor seli.

Okeanga quyilmoqda

boʻtana suvlar . . .


***


Oydin kecha. Sayraydi boʻlbul

Kichkina tumshugʻini

Boricha ochib.


***


Oʻtaverar shoshib bahor kunlari,

Bir -birini kuvlab, oldinma - keyin.

Men esa, oʻtmishda yashayman hamon.


***

Quyosh ham ohista botmoqda ufqqa.

Kitlar koʻrinmadi bugun negadir.

Qoraymoqda dengiz yuzasi.


***

Toʻrgʻay sayrar toʻliqib, toshib,

Uzoq termuladi koʻkka samuray,

Engini koʻziga soyabon qilib.


***


Iliq bahor oqshomi.

Yoʻlovchilar oʻtdi, oy porlayotgan,

Bulbul chax -chax sayrayotgan payt.


***


Ogʻir, ulkan qoʻngʻiroq chetiga

Qoʻnib turar omonat

Engil kapalak.


***

Yugirik dengiz toʻlqinlari yuvar,

Xurpaygan oppoq qarqaraning,

Uzun -uzun oyoqlarini.


***

Oh, qanchalar maza!

Kechsang yozgi tiniq suvlarni,

Shippagingni qoʻlinga olib.


***


Ikki yoki uchta gulpalla

Bir -birining ustiga tushdi.

Pion guli toʻkilayotir.


***


Tungi pashshaxonaga qamalgan,

Yonarqurtlar uchdi zulmatda.

Quvonchlarga toʻldi yuragim!


***


Kuzgi boʻron.

Novdalarga qoʻngan chumchuq galasi

Muvozanat saqlaydi arang.


***

Oqshom, shundoq jinkoʻchada

"Bon" bayramiga ketayotgan yoʻlovchini,

Quvlab qoldi qopogʻon itlar.


***


Oy porlagan kecha koʻzi ojiz odam,

Tasodifan menga turtinib ketib,

Kulib yubordi.


***


Hatto Xudo urgan qaroqchi ham,

Joʻshib, qoʻshiq aytib yuborar

Bunday yorugʻ oydin kechada.


***


Oy tikkaga kelgan mahal.

Kimsasiz koʻchada yuribman daydib,

Yolgʻiz bir oʻzim.


***


Tol novdalari bargsiz,

Ariq suvi tiniq va sayoz,

Toshlar yalangʻoch.


***


Qirgʻoqda bir oʻzim baliq tutaman.

Gʻarib, gʻamgin kuzgi shamollar

Taranglashtiradi qarmoq ipini.


***


Kuzgi soʻlgʻin oʻtloq.

Ehhe, qancha qoʻytikon yopishibdi,

Otning dumiga!


***


Sovuq ayoz, qorongʻu kecha.

Zulmatda turtinib xotinimning,

Tarogʻini bosib, sindirdim yana.


***

Bir maromda shigʻillar arra.

O, qashshoqlik, o, kambagʻallik!

Qaxraton qish, qor bosgan dala.


***

Porlar dala uzra shu'laafshon oy.

Men unga termulgancha, unutdim,

Qandaydir shoirona iztiroblarni...


* * *

Oyning birinchi kuni , mening ushoqdek

varragim boshqa varraklar bilan

qoʻshilib likillar Edo* ustida . . .

---------------------

* Edo- Tokioning eski nomi.

Kobayasi ISSA .


* * *

Sel toshqini.

Oh, qanchalar toʻlib oqmoqda

qal'a atrofidagi zovurlar !

-------------------------------

Masaoka SIKI .


* * *

Suv toshqini.

Mushuk tushib ketdi oqimga

Sakrab oʻtolmadi bechora .

-----------------------------

XORO


* * *

Bahor shamoli.

Yutoqib - yutoqib suv ichar sichqon

Sumida daryosidan . . .

-----------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Ajoyib varrak koʻtarildi

kambagʻalning tomi ustidan

koʻm - koʻk osmonga . . .

----------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Qayiq ustida varaqlari

tosh bilan bostirilgan kitob.

Bahor shamollari esar . . .

-----------------------

KITO.


***

Kapalaklar uchib yuribdi

U yoqdan buyoqqa xorgʻin,

Oʻtgan bahorni izlab.


Gomey.


***

Kuzgi toʻlin oy.

O, mumkin boʻlsaydi qayta tugʻilmoq,

Men togʻda qaragʻay boʻlardim albat!


Ryota.


***

Oppoq lotos gulin

Kesib oldim oʻroq bilan

Yugirik toʻlqinlar aro.


Idzen.


***

Bir kechada pechakgul,

Chirmashibdi quduq chelagiga.

Endi qoʻshnilardan olaman suvni.


Tiyo.


****

Xovuz uzra qizil ninachi

Tutyapti, tutyapti, tutyapti hamon

Suvdagi oʻz aksini.


Tiyo.


***

Oy toʻlgan kecha.

Qushlar ham hatto

Inlarini berkitmay uxlar.


Tiyo.


***

O, porloq oy!

Men sen tomon yuraman, sen esa,

Badtar olislaysan.


Tiyo.


***

Vannadagi suvni

Qayga toʻkishimni bilmayman.

Hamma yoqda chirildoq.


Onisura.


***

Sovuq qish kechasi

Xuvillagan daladagi qoʻriqchi

Qargʻalarga qoʻnalgʻa boʻldi.


Kikaku.


***

Quyosh botayotir ufqlar bagʻriga.

Kimsasiz jim -jit koʻchada yolgʻiz,

Uchib yurar daydi kapalak.


Kikaku.


***

Ogʻir tavaqali dorvoza

Tambalangan allaqachonlar.

Oy porlaydi ayozli tunda.


Kikaku.


***

El kabi tez uchadi yillar,

Oʻn yil oʻtibdiya darrov oradan.

Kechagina qabrga qoʻygandik uni!


Kikaku.


* * *

Bahor shamoli .

Turnalar oqarib xurpayar ,

qaragʻaylar orasida . . .

----------------------------

RAYDZON .


* * *

Xuddi odamlarday daydib yuribdi

kaptarlar , chumchuqlar

baliq ovi mavsumida .

--------------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Baliq ovi mavsumida

qisqichbaqa ishonqiramay

oʻlchab yurar qumda oyoq izlarin . . .

---------------------

ROFU


* * *

Sholi ekish mavsumi.

Ox qancha qaygʻu, qancha tashvishlar

quyilgan - a bu qoʻshiqlarga !

---------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Dexqon uxlar togʻ etagida,

ketmonchaga boshini qoʻyib.

Toʻrgʻay sayramoqda havoda.

------------------------------------

Kobayasi ISSA


* * *

Sholipoya chopgani chiqdim .

Qush ham sayrab qoʻymas aqalli

togʻ yonbagʻrida . . .

----------------------

Yosa BUSON .


* * *

Men bu erni agʻdargunimcha

ketib qopti dala osmonida

suzib yurgan bir parcha bulut . . .

-------------------------

Yosa BUSON


* * *

Oqshom tutunlari.

Nogʻoralar zirillar gulxan tomonda.

Chalinadi quloqqa qoʻshiq . . .

-----------------------

RYoTA .


* * *

Kun uzoq choʻzilar.

Koʻprikka qoʻnganicha turar tustovuq.

Ketmaydi uchib . . .

--------------------------

Yosa BUSON .


* * *

Kun uzundan uzoq.

Olisdan elas elas eshitiladi ,

objuvozning xorgʻin gʻijiri . . .

---------------------------

YaXA .


* * *

Uzoqda uchmoqda bir gala oʻrdak.

Men ketmonchamni chayqayman.

Gʻaq etadi nimadir suvda . . .

---------------------------

Yosa BUSON .


* * *

Oʻtloq uzra tutun choʻzilgan.

Vaysashmoqda bir narsalar deb

ikkita biya . . .

----------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Eh sen bulbul!

Olxoʻri gullariga

Oyoqlaring loyin artayapsanmi?!


-----------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Bulbul sayrayapti,

har zamonda tashlab qahrli nazar

mening kulbamga . . .

--------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Dexqon ishlayotgan

orol ustida ham

toʻrgʻay qoʻshigʻi . . .

--------------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Yashil javdarizor.

Toʻrgʻay koʻtarildi dala ustiga

soʻng yana pastladi . . .

--------------------------

ONITSURA .


* * *

Narsalarni yoruqqa qoʻyib,

kuzataman soyalar tugʻilishini

kuzgi choshgoxda . . .

-------------------------

KYoSI .


* * *

Tong yorishar.

Qoʻngʻiroqlar ovozi

tumanlarga belanar.

-------------------------

Matsuo BASYo .


* * *

Kuz kechasi.

Oʻraladi noʻnoq yoʻlovchi

yupqa koʻylakka . . .

------------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Taralmoqda o - o - o - ou !

Mungli chorlov aks - sadosi.

Tun qoʻynida daydiydi bugʻu . . .

-----------------------

Matsuo BASYo .


* * *

Kuzgi togʻda ibodatxona.

Ayvonda turgancha tingladim mayus

bugʻu chorlovin. . .

------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Bugʻu ovozi

olisga jaranglab singadi

mayus va mayus.

-------------------------

Matsuo BASYo .


* * *

Tungi sovuq.

Menga juldur toʻnin qarzga berarmi

daladaga yolgʻiz qoʻriqchi? . .

--------------------------

Matsuo BASYo .


* * *

Izgʻirin.

Uzoqda xurpaygan turnani

koʻrayapman men . . .

----------------------------

Yosa BUSON .


* * *

Poʻsht - poʻsht , chirildoq,

hozir yonboshimga agʻdarilaman.

Qani, joʻnab qolchi bu erdan !

------------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Oʻchoq boshidagi kovakka

chirildoq kirib olgan.

Tungi sovuq . . .

-----------------------

Yosa BUSON .


* * *

Kuz kelmoqda.

Bu haqda xabar olib ,

uchib keldi qizil ninachi .

------------------

SIRAO .


* * *

Zogʻcha tutib oldim.

Uning koʻzlariga qarab bildimki,

kuz kelayotir .

-----------------------

DAKOTSU .


* * *

Ilgaklangan eshik.

Hovli sahnasida

oʻynar xazonrez . . .

----------------------

TEYGA .


* * *

Akillaydi bezovta koʻppak,

ajratib qurigan xazon shitirin.

Xovlida boʻron . . .

---------------------

Sisey - DZYo .


* * *

Oppoq xrizantema.

Mana qarshisida toʻxtab qaychi ham

qotib qoldi bir daqiqaga .

--------------------

Yosa BUSON .


* * *

Yangi bogʻ yaratdim.

Nihoyat undagi toshlar namlandi.

Birinchi qish yomgʻiri . . .

-----------------------

SYaDO .


* * *

Birinchi qish yomgʻiri.

Maymun ham qarshilik qilmaydi

kiydirsang chopon.

-------------------------

Matsuo BASYo .


* * *

Qanday qaysar odam !

Baliq tutar qish yomgʻirida

qosh qoraygan chogʻ . . .

-----------------------

Yosa BUSON .


* * *

Men shamolga qarshi yurayapman.

Soyabonim ortga tortadi

qishki yomgʻirlar vaqti . . .

-----------------------

Sisey - DZYo


* * *

Dexqon keng dalada

menga yoʻl koʻrsatdi

yulingan sholgʻom bilan . . .

----------------------

Kobayasi ISSA .


* * *

Tovuqlar katakda uxlashayotir.

Qor esa yanada qalinroq

qoplayotir dalalar ustin.

--------------------------------

Kobayasi ISSA


* * *

Shamol qalpogʻini uchirib,

savalaydi sellar beayov.

Qoʻriqchi dalada . . .

----------------------------

XAGI - DZYo .


* * *

Oydin kecha.

Naqadar ayanchli , naqadar baxtsiz

daladagi qoʻriqchi . . .

-----------------------------

Masaoka SIKI.


* * *

Daladagi qoʻriqchi

hatto Xizr boʻlib kelganida ham

boshdan olmas evroqalpogʻin.

----------------

DANSUY


* * *

Hoy, hovlida yana ne shovqin?!

Bu qoʻriqchi, kuchli shamolda

erga qulab tushdi gursillab.

---------------

BONTYo .


* * *

Gʻoz, yovvoyi gʻoz,

ayt necha yil uchding sarosar

oʻrmonlar ortiga, dengiz ortiga?. .

---------------

Kobayasi ISSA.


* * *

Yovvoyi gʻozlarning galasi

gʻogʻolab pastladi yaydoq dalaga .

Kuchaymoqda tungi sovuqlar . . .

-----------------

KYoROKU.


* * *

Qizilishton taqillatmoqda.

Kun botsa ham hamon tinmaydi

hamon oʻsha eski joyida . . .

-------------------

Kobayasi ISSA.


* * *

Oʻchoq boshidagi kovakda

kuylar tamom oʻzin unutib

tanish chirildoq . . .

----------------

Matsuo BASYo.


* * *

Teshik soyabon -

qishlov uchun qoʻl keldi juda

koʻrshapalaklarga . . .

----------------

Yosa BUSON.


* * *

Sovuq tun.

Jigʻimga tegish uchun qoʻshnilar atay

qozon taqirlatayotirmi?

----------------

Yosa BUSON.


* * *

Sichqon chiqib borar

koʻrpam yonidagi jinchiroq sari.

Yogʻ ham muzlabdi . . .

-----------

Yosa BUSON.